Πόσες φορές έχεις πει «πρέπει να δουλέψω» ενώ το σώμα σου έχει ήδη πιάσει θέση στον καναπέ; Ή έχεις βάλει στόχο να «κόψεις τα γλυκά» την ώρα που το χέρι σου φεύγει μόνο του προς το κουτί με τα μελομακάρονα; Αυτή η κόντρα είναι τόσο συνηθισμένη που θα έπρεπε να τη βάλουμε σε πρόγραμμα τηλεόρασης: «Ο Νους και το Σώμα – ο μεγάλος τελικός». Μόνο που δεν υπάρχει νικητής. Γιατί και οι δύο πλευρές είμαστε… εμείς.

 

Ο νους είναι ο «λογιστής» της ζωής μας. Έχει Excel, προθεσμίες, πλάνα, λίστες με πράγματα που πρέπει να γίνουν. Είναι εκείνος που λέει «σκέψου πριν δράσεις», «μην εκτεθείς», «κάνε αυτό που πρέπει». Μερικές φορές μοιάζει με αυστηρό γονιό που στέκεται πάνω από το κεφάλι μας με σταυρωμένα χέρια. Το σώμα, αντίθετα, είναι ο αυθόρμητος φίλος που σε παίρνει τηλέφωνο στις 11 το βράδυ και λέει «πάμε για σουβλάκια». Είναι ο τύπος που θέλει να χορέψει, να ξεκουραστεί, να ερωτευτεί, να γελάσει, να φάει λίγο παραπάνω. Δεν υπολογίζει τα Excel του μυαλού· έχει το δικό του ημερολόγιο: σήμερα πεινάω, αύριο θέλω ύπνο, μεθαύριο χρειάζομαι αγκαλιά.

 

Όταν συνεργάζονται, όλα πάνε ρολόι. Ο νους λέει «κοιμήσου νωρίς γιατί αύριο έχεις δουλειά» και το σώμα συμφωνεί γιατί είναι κουρασμένο. Ο νους λέει «πήγαινε βόλτα να ξεσκάσεις» και το σώμα το χαίρεται. Όταν όμως διαφωνούν, αρχίζει το δράμα: ο ένας τραβάει από εδώ, ο άλλος από εκεί, κι εμείς μένουμε στη μέση σαν το σκοινί σε παιχνίδι τράβηγμα-σχοινιού.

 

Η Gestalt θεραπεία έχει μια ενδιαφέρουσα ιδέα: δεν χρειάζεται να πάρεις αμέσως το μέρος του ενός ή του άλλου. Δεν είναι debate με νικητή και ηττημένο. Η σύγκρουση μπορεί να είναι χρήσιμη. Είναι σαν να σου λένε δύο φίλοι την άποψή τους. Μπορεί να τσακώνονται, αλλά εσύ παίρνεις πληροφορίες. Το μυστικό είναι να μην φιμώσεις καμία φωνή.

 

Ας δούμε μερικά κλασικά σενάρια. Στη δουλειά: ο νους λέει «συνέχισε, έχεις deadline», το σώμα ουρλιάζει «αν δεν σταματήσεις, θα κάνω απεργία». Στις σχέσεις: ο νους λέει «μακριά, δεν είναι σωστό», το σώμα έχει ήδη στείλει καρδούλες. Στην καθημερινότητα: ο νους φωνάζει «πήγαινε γυμναστήριο», το σώμα τραγουδάει «σήμερα έχει Netflix και πιτζάμες».

 

Η εύκολη λύση είναι να διαλέξεις πλευρά. Να κάνεις ό,τι λέει το μυαλό και να αγνοήσεις το σώμα. Ή να ακολουθήσεις το σώμα και να ξεχάσεις το μυαλό. Αλλά κάπου εκεί αρχίζουν τα προβλήματα: burnout, ψυχοσωματικά, ενοχές, παρορμήσεις. Η Gestalt λέει: κράτα λίγο ακόμα αυτή την ένταση. Μείνε εκεί, όσο άβολο κι αν είναι. Γιατί συχνά μέσα από αυτό το τράβηγμα εμφανίζεται κάτι καινούριο.

 

Παράδειγμα: Ο νους λέει «αν πας σε αυτό το ραντεβού, θα χάσεις χρόνο». Το σώμα λέει «νιώθω ενθουσιασμό, θέλω να πάω». Αντί να αποφασίσεις γρήγορα, μένεις με τις δύο φωνές. Και τότε μπορεί να ανακαλύψεις ότι το ζήτημα δεν είναι το ίδιο το ραντεβού, αλλά η ανάγκη σου για περισσότερη ζωντάνια και επαφή. Ή, άλλο σενάριο: ο νους λέει «σήκω για γυμναστική» και το σώμα «θέλω ύπνο». Μένεις λίγο με αυτό και ίσως βρεις ότι δεν θες ούτε να πας στο γυμναστήριο ούτε να λιώσεις στον καναπέ, αλλά απλώς να κάνεις έναν χαλαρό περίπατο που θα σε ξεπιάσει.

 

Και κάπως έτσι, από τον καβγά γεννιέται κάτι τρίτο. Μια λύση που δεν θα εμφανιζόταν αν απλώς έλεγες «θα κάνω το ένα και θα αγνοήσω το άλλο». Είναι σαν να βλέπεις δύο συγκάτοικους να τσακώνονται για την τηλεόραση και στο τέλος να ανακαλύπτουν ότι θέλουν να δουν μαζί μια ταινία που δεν είχε σκεφτεί κανείς τους.

 

Αν θες να το δοκιμάσεις μόνος σου, υπάρχουν μερικά απλά «τρικ». Κλείσε τα μάτια και ρώτα: «Τι λέει τώρα ο νους;» και μετά «Τι λέει το σώμα;». Γράψε τις δύο απαντήσεις σε χαρτί, σαν να μιλούν δύο χαρακτήρες σε θεατρικό έργο. Διάβασέ τα δυνατά. Μπορεί να ακούγονται αστεία, αλλά θα δεις πιο καθαρά τι πραγματικά συμβαίνει μέσα σου. Όταν πρέπει να πάρεις μια απόφαση, κάνε μια μικρή παύση ενός λεπτού. Αντί να τρέξεις κατευθείαν στη «λογική» ή στην «παρόρμηση», μείνε λίγο με την αβεβαιότητα. Σκέψου το σαν κουμπί «buffering»: μέχρι να φορτώσει, μπορεί να εμφανιστεί μια λύση που δεν είχες φανταστεί.

 

Και αν θες να το πας ένα βήμα πιο μακριά, φαντάσου ότι ο νους και το σώμα σου κάθονται σε δύο καρέκλες και τσακώνονται. Δώσε φωνή και στους δύο. Ο νους με ύφος σοβαρό, το σώμα πιο εκφραστικό. Θα γελάσεις με αυτά που θα πεις, αλλά θα καταλάβεις και πολλά για τον εαυτό σου.

 

Στο τέλος, ο καυγάς μυαλού και σώματος δεν είναι κάτι που πρέπει να εξαφανίσουμε. Είναι σαν μια εσωτερική κωμωδία, άλλοτε κουραστική κι άλλοτε ξεκαρδιστική, που όμως πάντα έχει κάτι να μας μάθει. Γιατί και οι δύο πλευρές θέλουν το καλό μας, απλώς το δείχνουν με διαφορετικό τρόπο. Αν τους δώσουμε χώρο να μιλήσουν, μπορούμε να βρούμε πιο αυθεντικές λύσεις και να νιώσουμε περισσότερο σε αρμονία.

 

Την επόμενη φορά λοιπόν που θα πιάσεις τον εαυτό σου να σκέφτεται «πρέπει» και να νιώθει «θέλω», μην βιαστείς να αποφασίσεις. Κάτσε αναπαυτικά, πάρε λίγο ποπ-κορν, και δες τον καυγά. Γιατί στο τέλος, δεν υπάρχει νικητής ή ηττημένος. Υπάρχει μόνο η αλήθεια σου που περιμένει να ακουστεί.